Powiatowa Biblioteka Publiczna

im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie

book
book

Antybiotyki w dobie narastającej lekoodporności

Autor: Markiewicz, Zdzisław





Odpowiedzialność:Zdzisław Markiewicz, Dorota Korsak, Magdalena Popowska.
Hasła:Antybiotyki
Bakterie
Lekooporność
Podręcznik
Adres wydawniczy:Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN : PZWL, 2021.
Wydanie:Wydanie I.
Opis fizyczny:XVII, [1], 426 stron : ilustracje (w tym kolorowe) ; 24 cm.
Uwagi:Bibliografia na stronach 409-411. Indeks.
Forma gatunek:Książki. Publikacje dydaktyczne.
Dziedzina:Biologia
Medycyna i zdrowie
Twórcy:Korsak, Dorota. . Autor

Popowska, Magdalena Anna. . Autor

Odbiorcy:Szkoły wyższe.
Skocz do:Inne pozycje tego autora w zbiorach biblioteki
Dodaj recenzje, komentarz
Spis treści:

  1. Najważniejsze skróty stosowane w książce XIII
  2. Wprowadzenie Zdzisław Markiewicz, Magdalena Popowska 1
  3. 1. Cele antybiotyków w komórce bakteryjnej i sposób, w jaki są atakowane Zdzisław Markiewicz 19
  4. 1.1. Synteza DNA i antybiotyki hamujące jej przebieg 20
  5. 1.1.1. Antybiotyki hamujące biosyntezę DNA 22
  6. 1.1.2. Inne, poza chinolonami, antybiotyki hamujące syntezę DNA 25
  7. 1.2. Przebieg transkrypcji i antybiotyki hamujące syntezę RNA 28
  8. 1.2.1. Antybiotyki hamujące transkrypcję 29
  9. 1.3. Antybiotyki hamujące syntezę białek 31
  10. 1.3.1. Antybiotyki działające na podjednostkę 30 rybosomu 35
  11. 1.3.1.1. Aminoglikozydy i tetracykliny 36
  12. 1.3.2. Antybiotyki działające na podjednostkę 50 rybosomu 42
  13. 1.3.2.1. Makrolidy 42
  14. 1.3.2.2. Linkozamidy 44
  15. 1.3.2.3. Fenikole 45
  16. 1.3.2.4. Pleuromutyliny 45
  17. 1.3.2.5. Oksazolidynony 46
  18. 1.3.2.6. Streptograminy 47
  19. 1.3.2.7. Kwas fusydowy 49
  20. 1.3.2.8. Antybiotyki peptydowe hamujące syntezę białek 50
  21. 1.4. Antymetabolity przeciwbakteryjne 53
  22. 1.5. Budowa i biosynteza elementów osłon bakteryjnych 56
  23. 1.5.1. Błona cytoplazmatyczna bakterii 57
  24. 1.5.2. Budowa błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych60
  25. 1.5.3. Biosynteza fosfolipidów tworzących błony bakteryjne 61
  26. 1.5.4. Budowa i biosynteza lipopolisacharydu 63
  27. 1.5.4.1. Lipooligosacharyd błony zewnętrznej 68
  28. 1.5.5. Antybiotyki działające na strukturę błon bakteryjnych 68
  29. 1.5.5.1. Antybiotyki działające na błonę zewnętrzną 71
  30. 1.5.5.2. Antybiotyki działające na błonę cytoplazmatyczną 74
  31. 1.5.6. Budowa i biosynteza mureiny 78
  32. 1.5.6.1. Etapy biosyntezy mureiny 81
  33. 1.5.6.2. Antybiotyki oddziałujące na biosyntezę i funkcje mureiny 90
  34. 1.5.7. Dodatkowe polimery związane z mureiną 104
  35. 1.5.7.1. Kwasy tejchojowe i lipotejchojowe mureiny bakterii Gram-dodatnich 104
  36. 1.5.7.2. Antybiotyki hamujące syntezę kwasu tejchojowego 108
  37. 1.5.7.3. Kwasy uronowe i inne polimery związane z mureiną 109
  38. 1.5.7.4. Białka ściany bakterii Gram-dodatnich 109
  39. 1.5.7.5. Lipoproteiny w osłonach bakterii Gram-ujemnych 111
  40. 1.6. Budowa osłon Mycobacterium sp. 112
  41. 1.6.1. Skład ściany Mycobacterium tuberculosis 113
  42. 1.6.1.1. Budowa i biosynteza mureiny prątków 113
  43. 1.6.1.2. Budowa i synteza arabinogalaktanu 114
  44. 1.6.1.3. Budowa i biosynteza kwasów mikolowych 116
  45. 1.6.1.4. Glikolipidy w osłonach prątków 118
  46. 1.6.1.5. Lipoproteiny prątków 119
  47. 1.6.2. Antybiotyki stosowane do zwalczania Mycobacterium tuberculosis i innych prątków 120
  48. 2. Skąd się bierze i jak rozpowszechnia się oporność? Magdalena Popowska 125
  49. 2.1. Gleba i jej rola 125
  50. 2.2. Zanieczyszczenie gleby antybiotykami 127
  51. 2.2.1. Czas degradacji antybiotyków w glebie 136
  52. 2.3. Metody wykorzystywane do badania antybiotykooporności 138
  53. 2.4. Geny oporności w glebie, ich ewolucja i rozpowszechnienie 140
  54. 2.5. Bakterie oporne na antybiotyki 144
  55. 2.6. Mechanizmy rozpowszechniania AMR 149
  56. 2.7. Wpływ zanieczyszczeń antropogenicznych na rozpowszechnianie AMR 152
  57. 2.7.1. Zastosowanie antybiotyków w przemyśle drobiarskim i jego wpływ na rezystom odchodów drobiowych 154
  58. 2.7.2. Stosowanie antybiotyków w przemyśle bydlęcym i jego wpływ na rezystom odchodów bydlęcych 156
  59. 2.7.3. Stosowanie antybiotyków w przemyśle trzody chlewnej i jego wpływ na rezystom odchodów świńskich 158
  60. 2.7.4. Hodowla zwierząt i rolnictwo 161
  61. 2.7.5. Oczyszczalnie ścieków 165
  62. 2.7.6. Akwakultura 168
  63. 2.7.7. Powietrzne ARG 170
  64. 2.8. Rozpowszechnianie w glebie genów oporności na antybiotyki o podłożu antropogenicznym 171
  65. 2.8.1. Zmiany w rezystomie roślin uprawianych w glebie nawożonej obornikiem . 173
  66. 2.8.2. Dynamika i zmienność genów oporności na antybiotyki w glebie 174
  67. 2.9. Strategie oczyszczania obornika i ścieków 177
  68. 2.9.1. Strategie obróbki obornika 177
  69. 2.9.1.1. Termofilne kompostowanie obornika 177
  70. 2.9.1.2. Fermentacja 178
  71. 2.9.2. Strategie oczyszczania ścieków 178
  72. 2.9.2.1. Reaktory oczyszczania biologicznego 179
  73. 2.9.2.2. Filtracja membranowa 179
  74. 2.9.2.3. Sztuczne tereny podmokłe – mokradła 180
  75. 2.10. Podsumowanie i perspektywy 180
  76. 3. Oporność bakterii na antybiotyki Dorota Korsak, Magdalena Popowska 187
  77. 3.1. Informacje wstępne 188
  78. 3.1.1. Podstawowe wskaźniki oceniające skuteczność antybiotykoterapii 189
  79. 3.1.2. Definicje nabytej oporności – konsensus międzynarodowy 190
  80. 3.1.3. Przetrwanie (ang. persistence) i tolerancja (ang. tolerance) 192
  81. 3.1.4. Podstawowe mechanizmy oporności 196
  82. 3.2. Zmiany w miejscu docelowym działania leku 197
  83. 3.2.1. Oporność na fluorochinolony 197
  84. 3.2.2. Oporność na makrolidy 199
  85. 3.2.2.1. Modyfikacje 23S rRNA 200
  86. 3.2.2.1.1. Metylotransferazy Erm 201
  87. 3.2.2.1.2. Metylotransferazy Rlm 203
  88. 3.2.2.1.3. Punktowe mutacje w domenach II i V 23S rRNA 204
  89. 3.2.2.1.4. Zmiany w białkach rybosomowych 205
  90. 3.2.3. Oporność na fenikole, linkozamidy, oksazolidynony, pleuromutylinę oraz streptograminę A (PhLOPSA) związana z metylotransferazami 207
  91. 3.2.4. Oporność na aminoglikozydy związana z metylotransferazami 208
  92. 3.2.5. Oporność na linezolid 209
  93. 3.2.5.1. Punktowe mutacje w domenie V 23S rRNA 210
  94. 3.2.5.2. Zmiany w białkach rybosomowych 211
  95. 3.2.6. Oporność na ansamycyny (ryfamycyny) 212
  96. 3.2.7. Oporność na tetracykliny 214
  97. 3.2.7.1. Punktowe mutacje w genach kodujących 16S rRNA 214
  98. 3.2.7.2. Zmiany w białkach rybosomowych 215
  99. 3.2.8. Oporność na antybiotyki β-laktamowe wynikająca z modyfikacji białek wiążących penicylinę 215
  100. 3.2.8.1. Streptococcus pneumoniae 217
  101. 3.2.8.2. Haemophilus influenzae 220
  102. 3.2.8.3. Neisseria meningitidis i N. gonorrhoeae 221
  103. 3.2.8.4. Enterococcus faecalis i E. faecium 223
  104. 3.2.9. Oporność na glikopeptydy wynikająca z modyfikacji prekursora peptydoglikanu 225
  105. 3.2.9.1. Oporność Enterococcus spp. na glikopeptydy 225
  106. 3.2.9.1.1. System VanA 229
  107. 3.2.9.1.2. Inne systemy Van 232
  108. 3.2.9.2. Oporność Staphylococcus aureus na glikopeptydy warunkowana obecnością operonu vanA 233
  109. 3.2.9.3. Oporność na glikopeptydy innych gatunków bakterii 235
  110. 3.2.10. Oporność na polimyksyny i daptomycynę 237
  111. 3.3. Zmiana przepuszczalności osłon bakteryjnych 240
  112. 3.3.1. Zmiany w budowie błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych 241
  113. 3.3.2. Zmiany grubości warstwy peptydoglikanu 244
  114. 3.3.2.1. Szczepy Staphylococcus aureus o fenotypie VISA (niezawierające genu vanA) 245
  115. 3.3.2.2. Szczepy Staphylococcus aureus o fenotypie hetero-VISA 248
  116. 3.4. Oporność związana z syntezą enzymów inaktywujących lub modyfikujących cząsteczki antybiotyków 249
  117. 3.4.1. Oporność na β-laktamy – synteza β-laktamaz 249
  118. 3.4.1.1. Nazewnictwo i klasyfikacja β-laktamaz 252
  119. 3.4.1.1.1. Klasyfikacja molekularna według Amblera 253
  120. 3.4.1.1.2. Klasyfikacja β-laktamaz na podstawie ich aktywności według Busha-Jacoby’ego-Medeirosa 263
  121. 3.4.1.1.3. Charakterystyka wybranych β-laktamaz 267
  122. 3.4.2. Oporność na aminoglikozydy 279
  123. 3.4.2.1. Acetylotransferazy aminoglikozydów (AACs)282
  124. 3.4.2.2. Fosfotransferazy aminoglikozydów (ANTs) 283
  125. 3.4.2.3. Nukleotydylotransferazy aminoglikozydów (APHs)284
  126. 3.4.3. Oporność na fenikole 284
  127. 3.4.4. Oporność na makrolidy, linkozamidy i streptograminy 289
  128. 3.4.4.1. Esterazy makrolidów 289
  129. 3.4.4.2. Fosfotransferazy makrolidów 291
  130. 3.4.4.3. Nukleotydylotransferazy linkozamidów 292
  131. 3.4.4.4. Enzymy inaktywujące streptograminy 294
  132. 3.4.5. Oporność na fosfomycynę 296
  133. 3.4.6. Oporność na tetracykliny 298
  134. 3.5. Bakteryjne pompy oporności wielolekowej 299
  135. 3.5.1. Nadrodzina MFS (ang. major facilitators superfamily) 302
  136. 3.5.2. Nadrodzina RND (ang. resistance-nodulation-cell division) 306
  137. 3.5.3. Rodzina SMR (ang. small-multidrug resistance) 310
  138. 3.5.4. Rodzina MATE (ang. multidrug and toxic compounds extrusion) 312
  139. 3.5.5. Nadrodzina ABC (ang. ATP binding cassette) 313
  140. 3.5.6. Rodzina AbgT (ang. p-aminobenzoyl-glutamate transporter) 315
  141. 3.5.7. Rodzina PACE (ang. proteobacterial antimicrobial compound efflux) 316
  142. 3.6. Oporność wynikająca z wytworzenia alternatywnej drogi (lub enzymu) pozwalającej ominąć etap wrażliwy na lek 316
  143. 3.6.1. Oporność na trimetoprim 317
  144. 3.6.1.1. Determinanty oporności na trimetoprim kodowane w ruchomych elementach genetycznych 318
  145. 3.6.1.2. Chromosomowa oporność na trimetoprim 319
  146. 3.6.2. Oporność na sulfonamidy 320
  147. 3.6.2.1. Determinanty oporności na sulfonamidy kodowane w ruchomych elementach genetycznych 320
  148. 3.6.2.2. Chromosomowa oporność na sulfonamidy 321
  149. 3.6.3. Oporność na antybiotyki β-laktamowe 323
  150. 3.6.3.1. Oporność Staphylococcus aureus wynikająca z obecności PBP2a 323
  151. 3.6.3.2. Oporność Enterococccus hirae wynikająca z obecności PBP3r 329
  152. 3.7. Oporność wynikająca z obecności białek ochronnych 329
  153. 3.7.1. Białka chroniące rybosom 330
  154. 3.7.2. Białka chroniące gyrazę 331
  155. 3.8. Podsumowanie 333
  156. 4. Poszukiwanie nowych antybiotyków, nowych celów dla antybiotyków oraz alternatywnych sposobów zwalczania bakterii Zdzisław Markiewicz 339
  157. 4.1. Nowe antybiotyki 341
  158. 4.2. Repozycjonowanie leków 347
  159. 4.3. Naturalne i syntetyczne peptydy przeciwbakteryjne 349
  160. 4.3.1. Nanosystemy służące do transportu przeciwdrobnoustrojowych peptydów 352
  161. 4.4. Bakteriofagi 356
  162. 4.5. Lizyny fagowe 359
  163. 4.6. „Łamacze” bakteryjnej oporności na antybiotyki 360
  164. 4.6.1. Inhibitory β-laktamaz 364
  165. 4.6.2. Inhibitory enzymów modyfikujących aminoglikozydy 366
  166. 4.6.3. Inhibitory pomp 369
  167. 4.6.4. Permeabilizacja osłon bakterii Gram-ujemnych 373
  168. 4.7. Wykorzystanie receptorów w błonie zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych 374
  169. 4.8. Inhibitory siły protonomotorycznej 376
  170. 4.9. Hybrydy antybiotykowe 379
  171. 4.10. Nowe cele dla antybiotyków w komórce bakteryjnej 381
  172. 4.10.1. Układy dwuskładnikowe 389
  173. 4.10.2. tRNA jako target 392
  174. 4.10.3. Wyczuwanie liczebności jako cel dla antybiotyków 393
  175. 4.10.4. Białka uczestniczące w bakteryjnym podziale komórkowym 397
  176. 4.11. Terapia fotodynamiczna 399
  177. 4.12. Probiotyki 400
  178. 4.13. Szczepionki 402
  179. 4.14. Przeciwciała monoklonalne 405
  180. 4.15. Immunomodulacja 406
  181. Polecana literatura 409
  182. Skorowidz *

Zobacz spis treści



Sprawdź dostępność, zarezerwuj (zamów):

(kliknij w nazwę placówki - więcej informacji)

Czytelnia
ul. Warszawska 34

Sygnatura: 615
Numer inw.: 37602
Dostępność: tylko na miejscu

schowek


Inne pozycje tego autora w zbiorach biblioteki:



Dodaj komentarz do pozycji:

Swoją opinię można wyrazić po uprzednim zalogowaniu.